Serdecznie zapraszamy Państwa do udziału w Dniach Otwartych Żuławskich Zabytków, które odbędą się w dniach 22-23 czerwca 2024 roku. To wyjątkowa okazja, by poznać historię i tradycję delty Wisły, odkrywając bogactwo dziedzictwa kulturowego naszego regionu.

Organizatorem Dni Otwartych Żuławskich Zabytków 2024 jest Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego – Klub Nowodworski.

Dlaczego warto wziąć udział?
Dni Otwarte Żuławskich Zabytków to wydarzenie o ogromnym znaczeniu dla regionu żuławskiego. Dzięki niemu możemy lepiej zrozumieć i docenić unikalne dziedzictwo kulturowe Żuław. Przez dwa dni, uczestnicy będą mieli możliwość zwiedzenia licznych zabytków i historycznych miejsc, które na co dzień nie są dostępne dla zwiedzających. To niepowtarzalna szansa, by zobaczyć wnętrza i dowiedzieć się więcej o miejscach, które kształtowały historię naszego regionu.

Lista obiektów do zwiedzenia poniżej oraz lista do pobrania:20240609 Program DOŻZ 2024

Domy Żuławskie

  1. Drewnica, ul. Wierzbowa 13 – Schonbaum Chmielove
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 12:00 – 18:00
      • Niedziela: 12:00 – 15:00
    • Informacje/kontakt: Joanna i Jacek Chmielewscy, www.schonbaum.pl, www.facebook.com/schonbaumchmielove
    • Opis: Gospodarstwo z początków XIX wieku, wyremontowany dom typu „gburskiego”, stodoła, spichlerz, stary sad. Możliwość zakupu produktów ręcznie wykonywanych w gospodarstwie.
  2. Marynowy, ul. Podcieniowa 19 – Dom podcieniowy
    • Termin i godziny:
      • Sobota i niedziela: 9:00 – 16:00
      • Zwiedzanie z przewodnikiem: 10:00, 13:00, 15:00
    • Informacje/kontakt: Zofia Krupińska, tel. 509 756 893
    • Opis: Jeden z najcenniejszych zabytków na Żuławach, wybudowany w 1803 roku przez Petera Loewena.
  3. Mikoszewo – Dom podcieniowy
    • Termin i godziny: Sobota
      • Zwiedzanie domu: 11:00, 13:00, 15:00
      • Warsztaty ceramiczne: 11:00 – 14:00 (koszt 50 zł/dziecko, zapisy sms: tel. 666 854 366)
    • Informacje/kontakt: Katarzyna i Michał Pielaszkiewicz, kpielaszkiewicz@mica.com.pl, tel. 666 854 366
    • Opis: Dom z około 1800 roku, część zagrody olęderskiej typu Langhof, zdobienia charakterystyczne dla tamtego okresu.
  4. Miłocin 8 – Dom podcieniowy
    • Termin i godziny: Niedziela
      • Oprowadzanie: 10:00, 12:00, 14:00
    • Informacje/kontakt: Żuławski Ośrodek Kultury i Sportu w Cedrach Wielkich, Łukasza Żarna
    • Opis: Dom wybudowany w 1731 roku, murowane ściany z XIX wieku, wystawa „Żuławy Gdańskie z XVII wieku”.
  5. Trutnowy, ul. Podcieniowa 7 – IX Jarmark Żuławski
    • Termin i godziny:
      • Sobota i niedziela:
        • Zwiedzanie z przewodnikiem: 10:00, 12:00, 14:00, 16:00
        • Zwiedzanie dla grup: Niedziela 12:00, 14:00 (wcześniejsze zgłoszenia telefoniczne lub emailem)
    • Informacje/kontakt: Elżbieta Skirmuntt-Kufel, e.kufel@wp.pl, tel. 693 701 681
    • Opis: Warsztaty, stoiska z rękodziełem, ekologiczną żywnością, kawiarenka z żuławskimi daniami.
  6. Żelichowo 31A – Gospoda Mały Holender
    • Termin i godziny: Sobota
      • Poczęstunek i opowieść o domu: 11:30
      • Godziny otwarcia Gospody: Sobota – niedziela 12:00 – 20:00
    • Informacje/kontakt: Marek i Jacek Opitz, www.malyholender.pl
    • Opis: Gospoda w XVIII-wiecznym domu podcieniowym, regionalne dania, historia domu i jego mieszkańców.

Kościoły

  1. Boręty – Kościoły w Borętach
    • Termin i godziny:
      • Ruiny gotyckiego kościoła: Sobota i niedziela przez cały dzień
      • Zwiedzanie kościoła pw. św. Katarzyny Męczennicy: Niedziela 12:30 – 13:30
    • Informacje/kontakt: Proboszcz Roman Cielas, tel. 721 611 242
    • Opis: Ruiny gotyckiego kościoła z XIV wieku, kościół z 1842 roku z metalowymi pitafiami i prospektem organowym z XVIII wieku.
  2. Koźliny 53 – Kościół pw. Matki Boskiej Różańcowej
    • Termin i godziny: Niedziela 13:30 – 14:30
    • Informacje/kontakt: Proboszcz Michał Ratajski, tel. 602 557 865, parafia@parafiakozliny.pl
    • Opis: Gotycko-barokowy kościół z połowy XIV wieku.
  3. Krzywe Koło 41 – Kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego
    • Termin i godziny: Niedziela 12:00 – 13:00
    • Informacje/kontakt: Proboszcz Michał Ratajski, tel. 602 557 865, parafia@parafiakozliny.pl
    • Opis: Kościół z XIV wieku, przebudowany w latach 1685-1686, z kamiennymi kulami armatnimi w murach.
  4. Lubieszewo – Kościół św. Elżbiety
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 11:00 – 18:00
      • Niedziela: 12:00 – 19:00
    • Informacje/kontakt: Proboszcz Arkadiusz Dekański, tel. 515 104 939
    • Opis: Kościół z połowy XIV wieku, wieża z 1573 roku, barokowy ołtarz z 1707 roku.
  5. Marynowy, ul. Podcieniowa 9 – Kościół pw. św. Anny
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 11:00 – 17:00
      • Niedziela: 13:00 – 17:00
    • Informacje/kontakt: Proboszcz Andrzej Wach, tel. 604 932 452, oprowadza Zofia Krupińska
    • Opis: Gotycki kościół z około 1320 roku, bogate barokowe wnętrze, mennonickie nagrobki na cmentarzu.
  6. Palczewo 42 – Kościół Matki Bożej Częstochowskiej
    • Termin i godziny: Niedziela 10:30 – 11:30
    • Informacje/kontakt: Proboszcz Roman Cielas, tel. 721 611 242, oprowadza Urszula Dulewicz
    • Opis: Drewniany kościół z 1712 roku, barokowe wyposażenie z XVIII wieku.
  7. Ostaszewo – Ruiny kościoła pw. św. Jana Chrzciela
    • Termin i godziny: Sobota 12:00 – 14:00
    • Informacje/kontakt: Przewodnik Cezary Tulin
    • Opis: Gotycka świątynia z XIV wieku, spalona w 1945 roku, inskrypcje o wielkiej powodzi z 1526 roku.
  8. Steblewo – Ruiny gotyckiego kościoła
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 10:00, 11:00, 12:00, 13:00
      • Niedziela: 10:00, 11:00, 12:00, 13:00
    • Informacje/kontakt: Przewodnik Wojciech Pępek
    • Opis: Kościół z XIV wieku, zniszczony w 1945 roku, zabytkowe płyty nagrobne i kaplica rodziny Wessel.
  9. Stegna – Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 11:00 – 13:00
      • Niedziela: 12:00 – 14:00
    • Informacje/kontakt: Przewodniczka Maja Rausch-Purzycka
    • Opis: Kościół luterański z lat 1681-1683, barokowy obraz sufitowy, ambona i chrzcielnica z XVII wieku.
  10. Tuja 19 – Kościół pw. św. Jakuba
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 12:00 – 16:00
      • Niedziela: 13:00 – 17:00
    • Informacje/kontakt: Ewa Kropidłowska, tel. 694 236 478, ksiądz Andrzej Wach, tel. 604 932 452
    • Opis: Kościół z XIV wieku, barokowy ołtarz z obrazem św. Jakuba.
  11. Żelichowo – Kościół pw. św. Mikołaja
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 12:00 – 16:00
      • Niedziela: 13:00 – 16:00
      • Wykład prof. Piotra Bireckiego: Niedziela 11:00 – 12:30
    • Informacje/kontakt: Ksiądz Paweł Potoczny, tel. 796 348 352
    • Opis: Kościół z 1352 roku, rozbudowany w XVII wieku, obecnie cerkiew greckokatolicka.

Muzea, Obiekty Kultury, Miejsca Pamięci, Warsztatów i Spotkań

  1. Elbląg, Bulwar Zygmunta Augusta 11 – Muzeum Archeologiczno-Historyczne
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 11:00 – 17:30 (kasa biletowa czynna do 17:00)
    • Informacje/kontakt: www.muzeum.elblag.pl
    • Opis: Wystawa „Żuławy – ziemia ujarzmiona. Między trzema gardzielami Wisły”.
  2. Gdańsk, ul. Cystersów 19 – Muzeum Narodowe w Gdańsku / Oddział Etnografii
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 10:00 – 17:00 (kasa biletowa czynna w godzinach otwarcia muzeum)
    • Informacje/kontakt: www.mng.gda.pl
    • Opis: Wystawa „Kultura ludowa Pomorza Gdańskiego”, ze szczególnym uwzględnieniem Izby Żuławskiej.
  3. Kącik – Ceramika z Kącika
    • Termin i godziny: Sobota 12:00 – 15:00
    • Informacje/kontakt: Magdalena Wenta-Schulz, tel. 531 300 729, ceramikazkacika.pl
    • Opis: Rękodzieło z Żuław, zwiedzanie pracowni ceramicznej, kiermasz lokalnego rękodzieła, pokaz wypału ceramiki.
  4. Kąty Rybackie, ul. Rybacka 64 – Muzeum Zalewu Wiślanego
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 10:00 – 17:00 (kasa biletowa czynna do 16:30)
    • Informacje/kontakt: nmm.pl/muzeum-zalewu-wislanego
    • Opis: Zabytki związane z historią rybołówstwa i szkutnictwa na Zalewie Wiślanym.
  5. Mokry Dwór – Skansen maszyn rolniczych
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela, skansen otwarty przez cały dzień
    • Informacje/kontakt: Wiesław Zbroiński, Stowarzyszenie Sołtysów Gminy Pruszcz Gdański, tel. 508 600 385
    • Opis: Zbiór maszyn rolniczych z Żuław.
  6. Mokry Dwór 1b – U Młynarza – Zagroda Edukacyjna
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 12:00 – 13:30
    • Informacje/kontakt: Wiesław Zbroiński, tel. 508 600 385
    • Opis: Zagroda z zabytkowym wiatrakiem, historia przenoszenia wiatraka, produkcji mąki oraz wypieku chleba.
  7. Nowa Kościelnica 3 – Manufaktura HERSZTEK
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 10:00 – 17:00
    • Opis: Pracownia ceramiczna, autorskie kafle ceramiczne.
  8. Nowy Dwór Gdański, ul. Kopernika 17 – Muzeum Żuławskie w Żuławskim Parku Historycznym
    • Termin i godziny:
      • Sobota: 11:00 – 15:00, oprowadzanie 11:00
      • Niedziela: 11:00 – 15:00, spacer po muzeum i Nowym Dworze Gdańskim 17:00 – 20:00
    • Informacje/kontakt: www.zph.org.pl, www.klubnowodworski.pl, tel. 55 2475733, biuro@zph.org.pl
    • Opis: Wystawy stałe, historyczny spacer po Nowym Dworze Gdańskim.
  9. Nowy Dwór Gdański, ul. Sikorskiego 21 – Żuławski Ośrodek Kultury
    • Termin i godziny: Sobota, oprowadzanie 12:00, 14:00
    • Informacje/kontakt: tel. 55 247 22 30, www.zok-ndg.pl
    • Opis: Kompleks kulturalno-rozrywkowy z lat 1935-1937, zwiedzanie na wcześniejsze zgłoszenia.
  10. Nowy Staw – Galeria Żuławska
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 10:00 – 18:00
    • Informacje/kontakt: Anna Uzdowska, tel. 668 508 563, Urząd Miasta, Wydział promocji, tel. 55 271 51 10 / 00 wewn. 31, promocja@nowystaw.pl
    • Opis: Galeria w zborze ewangelickim z 1804 roku, wystawy i oprowadzanie przez przewodnika.
  11. Oleśno – Altana parkowa
    • Termin i godziny: Sobota
    • Informacje/kontakt: Stefan Dąbrowski, tel. 603 762 941
    • Opis: Zabytkowa altana w stylu biedermajerowskim.
  12. Oleśno 37 – Stodolarnia
    • Termin i godziny: Sobota
      • Zwiedzanie: 15:00 – 17:30
      • Noc Świętojańska: od 18:00
    • Informacje/kontakt: Marlena Szwemińska, tel. 509 701 733
    • Opis: Muzeum, warsztaty artystyczne, Noc Świętojańska.
  13. Powalina 13 – Izba Regionalna „Ceglana Zagroda”
    • Termin i godziny: Sobota 11:00 – 18:00
    • Informacje/kontakt: Lilla, Wiesław i Emil Koller, ceglanazagroda.pl, tel. 661 403 878
    • Opis: Izba rodzinna, warsztaty malowania na cegle, poczęstunek.
  14. Pruszcz Gdański, ul. Krótka 6 – Dom Wiedemanna
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 12:00 – 16:30
    • Informacje/kontakt: Katarzyna Kopeć, tel. 692 697 465
    • Opis: Wystawa „Gdańscy malarze okresu międzywojennego z kolekcji Andrzeja Walasa”.
  15. Tczew, ul. 30 Stycznia 4 – Muzeum Wisły
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 10:00 – 17:00 (kasa biletowa czynna do 16:30)
    • Opis: Największe w Polsce muzeum poświęcone historii Wisły, ekspozycja o wspólnych dziejach państwa polskiego i rzeki.
  16. Wiślina – Drewniana dzwonnica
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 14:00 – 14:30
    • Informacje/kontakt: Przewodnik Grzegorz Cwaliński
    • Opis: Dzwonnica z 1792 roku, inskrypcje na belkach, nagrobna płyta z XVII wieku.
  17. Wiślina, ul. Słoneczna 4 – Biblioteka na Żuławach
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela 14:45 – 15:45
    • Informacje/kontakt: Wioletta Toruńczak
    • Opis: Opowieść o historii Żuław, zabytkach, roli instytucji kultury.
  18. Władysławowo 2 – Mennonickie Inspiracje
    • Termin i godziny: Niedziela 12:00 – 17:00
    • Informacje/kontakt: Elżbieta Mieczkowska, Martyna Mieczkowska, tel. 507 249 163
    • Opis: Historia mennonitów, warsztaty robienia masła, prezentacja makiety wiatraka, tradycyjne prace gospodarskie.

Obiekty Hydrotechniczne

  1. Chełmek – Wrota na Tudze
    • Termin i godziny: Niedziela 10:00
    • Informacje/kontakt: Sławomir Szymański, tel. 512 337 697
    • Opis: Wrota chroniące przed powodzią, budowa zakończona w 2022 roku.
  2. Chłodniewo – Przepompownia
    • Termin i godziny: Niedziela 11:00
    • Informacje/kontakt: Sławomir Szymański, tel. 512 337 697
    • Opis: Stacja pomp z 1930 roku obsługująca 22 tysiące ha ziemi.
  3. Gdańska Głowa – Śluza i dawna twierdza
    • Termin i godziny: Sobota 10:00
    • Informacje/kontakt: Tomasz Sosnowski, tel. 501 333 006
    • Opis: Śluza i dawna twierdza.
  4. Marzęcino, ul. Graniczna – Ruiny śluzy
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela, obiekt otwarty
    • Informacje/kontakt: Gmina Nowy Dwór Gdański
    • Opis: Śluza z 1884 roku, renowacja w ostatnich latach.
  5. Różany – Przepompownia parowa
    • Termin i godziny: Niedziela 10:00 – 14:00
    • Informacje/kontakt: Leszek Marcinkowski, Adriana Strukowicz, tel. 690 363 685
    • Opis: Przepompownia z 1911 roku, jedyny taki obiekt na Żuławach.

 

Cmentarze

  1. Markusy – Cmentarz mennonicki
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela, obiekt otwarty przez cały dzień
    • Opis: Cmentarz mennonicki w Markusach jest jednym z większych pod względem powierzchni cmentarzy mennonickich na Żuławach Wiślanych. Na cmentarzu zachowały się liczne tumby nagrobkowe, bogate w dekoracje oraz treści epigraficzne. Jest ich kilkadziesiąt. Najcenniejszy zbiór nagrobków obejmuje nagrobki typu cippus z nadbudową w postaci czworościennego, zwężającego się ku górze obelisku oraz dwóch stel. Cały ten zbiór nagrobków, ustawiony w jednej linii, związany jest ze znaną rodziną mennonicką Klaasen.
  2. Stogi – Cmentarz mennonicki w Stogach Malborskich
    • Termin i godziny: Sobota 11:00 i 13:00
    • Informacje/kontakt: Przewodniczka po Muzeum Żuławskim, Anna Murawska
    • Opis: Jeden z najpiękniejszych cmentarzy mennonickich na Żuławach, w którym na powierzchni 2,6 ha zachowało się 260 obramowań grobów pojedynczych, podwójnych oraz dziecięcych, a także 78 stel charakterystycznych dla kultury mennonickiej oraz innych w formie krzyży, tablic i tumb.
  3. Żelichowo – Lapidarium kamieni nagrobnych „Cmentarz 11 wsi”
    • Termin i godziny: Sobota – niedziela, obiekt otwarty przez cały dzień
    • Informacje/kontakt: Filia Muzeum Żuławskiego, www.zph.org.pl
    • Opis: Największy zbiór polnych kamieni nagrobnych z kilkoma stelami menonitów i płytą nagrobną rodziny Martens.
  4. Żuławki – Kaplica i cmentarz ewangelicki
    • Termin i godziny: Sobota 12:00 – 16:00
    • Informacje/kontakt: Dr Radosław Kubus, Instytut Historii Uniwersytetu Gdańskiego
    • Opis: Kaplica została zbudowana w drugiej połowie XIX wieku i służyła zamieszkującym wieś ewangelikom. W tym miejscu można również obejrzeć pozostałości dawnego cmentarza ewangelickiego, m.in. dobrze zachowaną płytę nagrobną poświęconą Otto Sassowi oraz jego ojcu Johannowi oraz kryptę, w której znajdują się dwie bogato zdobione neobarokowe trumny pochodzące z końca XIX lub z początku XX wieku.

      Inne Obiekty

      1. Marzęcino – Najniżej położony punkt w Polsce
        • Termin i godziny:
          • Sobota: 15:00
          • Niedziela: 12:00
        • Informacje/kontakt: Gmina Nowy Dwór Gdański
        • Opis: We wsi Marzęcino, dawnej osadzie rybackiej, znajduje się najniżej położony w Polsce punkt – wysokość depresji wynosi tu 2,2 m. W lipcu 2023 roku w tym miejscu posadowiony został punkt osnowy geodezyjnej i postawiona wieża triangulacyjna. Podczas Dni Otwartych Żuławskich Zabytków odbędzie się uroczysta inauguracja certyfikatów zdobycia najniższego punktu w Polsce, prowadzona przez Jacka Grossa.
      2. Rybina – Żuławska Kolej Wąskotorowa
        • Termin i godziny: Niedziela 12:00
        • Informacje/kontakt: rozklad jazdy kolejki
        • Opis: Początki kolei wąskotorowej na Żuławach związane są z przemysłem cukrowniczym. Pierwszy odcinek kolei wąskotorowej na Żuławach liczył 4,5 km i powstał prawdopodobnie około 1886 roku. We wrześniu 2000 roku Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych (PTMKŻ) wspólnie ze starostwem powiatowym w Nowym Dworze oraz gminami Stegna i Sztutowo podjęło starania reaktywacji działalności kolei wąskotorowej na Żuławach. Odbudowana kolej otrzymała nazwę Żuławska Kolej Dojazdowa. W niedzielę o godzinie 12:00 odbędzie się pokaz otwierania nowo wyremontowanego mostu i wagonu drużnika. Dojazd od strony przepompowni.

Podsumowując
Dni Otwarte Żuławskich Zabytków 2024 to wyjątkowa okazja do odkrycia bogatej historii i unikalnych tradycji delty Wisły. W ciągu dwóch dni, 22-23 czerwca, uczestnicy będą mogli zwiedzać zabytkowe domy, kościoły, cmentarze oraz inne interesujące miejsca, które na co dzień nie są dostępne dla zwiedzających. Dzięki uprzejmości gospodarzy i organizatorów, odwiedzający będą mieli szansę nie tylko podziwiać architekturę i historię regionu, ale również uczestniczyć w warsztatach, degustacjach lokalnych przysmaków oraz spacerach tematycznych. To wyjątkowe wydarzenie jest idealną okazją do spędzenia czasu z rodziną i przyjaciółmi, poznania nowych ludzi oraz pogłębienia wiedzy o jednym z najbardziej fascynujących regionów Polski. Zapraszamy serdecznie w imieniu organizatorów do udziału i życzymy niezapomnianych wrażeń!