18 października 2026 roku mieszkańcy gminy Trąbki Wielkie pójdą do urn. Zdecydują, czy Izabela Malinowska pozostanie wójtem do końca kadencji. Referendum w Trąbkach Wielkich jest finałem trwającego od kilkunastu miesięcy konfliktu politycznego między wójt a większością Rady Gminy. Wynik głosowania może jednak mieć konsekwencje nie tylko dla wójt, ale – w jednym ze scenariuszy – również dla samej rady.

Komisarz Wyborczy w Gdańsku I postanowieniem z 1 września 2026 roku zarządził referendum w sprawie odwołania Izabeli Malinowskiej przed upływem kadencji. Głosowanie odbędzie się w niedzielę 18 października, w godzinach od 7.00 do 21.00.

Decyzja nie pojawiła się jednak nagle. Jej źródeł trzeba szukać znacznie wcześniej.

Izabela Malinowska wójtem od 2024 roku

Izabela Malinowska objęła urząd wójta Gminy Trąbki Wielkie 2 maja 2024 roku. W wyborach samorządowych zastąpiła Błażeja Konkola, który kierował gminą przez wiele lat.

Już pierwszy rok kadencji pokazał jednak poważne różnice pomiędzy nową wójt a częścią Rady Gminy.

W czerwcu 2025 roku, podczas sesji poświęconej raportowi o stanie gminy, Izabela Malinowska nie uzyskała wotum zaufania. Jednocześnie radni udzielili jej wówczas absolutorium za wykonanie budżetu za 2024 rok.

Brak wotum zaufania sam w sobie nie oznacza odwołania wójta. Jest jednak formalnym sygnałem, że większość rady negatywnie ocenia działalność organu wykonawczego.

Pierwsza próba referendum w Trąbkach Wielkich

Jeszcze w 2025 roku pojawiła się oddolna inicjatywa mieszkańców.

27 sierpnia grupa mieszkańców zawiadomiła Komisarza Wyborczego w Gdańsku I o zamiarze przeprowadzenia referendum dotyczącego odwołania zarówno wójt Izabeli Malinowskiej, jak i Rady Gminy Trąbki Wielkie.

Wniosek wraz z podpisami został złożony 2 października 2025 roku. Ostatecznie 30 października Komisarz Wyborczy go odrzucił. Inicjatorzy nie spełnili wymogu ustawowego dotyczącego poparcia wniosku przez odpowiednią liczbę uprawnionych mieszkańców.

W debacie publicznej inicjatorzy tamtej akcji wskazywali między innymi na tempo realizowania inwestycji, kwestie związane z gospodarką wodno-kanalizacyjną, planowanym żłobkiem, finansami gminy oraz komunikacją władz z mieszkańcami. Były to zarzuty formułowane przez przeciwników wójt, a nie ustalenia organów kontrolnych. Izabela Malinowska odpowiadała na część z nich, przedstawiając własną ocenę sytuacji i argumentując między innymi, że część decyzji inwestycyjnych wynikała z konieczności uporządkowania wcześniejszych problemów infrastrukturalnych i finansowych.

Drugi brak wotum zaufania otworzył drogę do referendum

Przełom nastąpił 9 czerwca 2026 roku.

Rada Gminy po raz drugi z rzędu nie udzieliła Izabeli Malinowskiej wotum zaufania. Za jego udzieleniem głosowało 3 radnych, 10 było przeciw, a jedna osoba wstrzymała się od głosu.

Tym razem konsekwencje prawne były już znacznie poważniejsze.

Zgodnie z art. 28aa ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli wójt nie otrzyma wotum zaufania w dwóch kolejnych latach, rada może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie jego odwołania.

I właśnie z tej możliwości radni skorzystali.

14 lipca radni zdecydowali: będzie referendum

14 lipca 2026 roku Rada Gminy Trąbki Wielkie przyjęła uchwałę nr XXXIII/237/2026 o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania Izabeli Malinowskiej przed upływem kadencji.

Za referendum zagłosowało 9 radnych, 4 było przeciw, a jedna osoba wstrzymała się od głosu.

Wojewoda Pomorski przeprowadził postępowanie nadzorcze i nie stwierdził nieważności uchwały. Następnie 1 września Komisarz Wyborczy w Gdańsku I formalnie zarządził referendum na 18 października 2026 roku.

Oznacza to, że decyzja nie należy już do radnych ani do wójt. Podejmą ją mieszkańcy.

Ile osób musi zagłosować, aby referendum było ważne?

To jedna z najważniejszych kwestii.

Referendum w sprawie odwołania organu pochodzącego z wyborów bezpośrednich jest ważne, jeżeli weźmie w nim udział co najmniej 3/5 liczby osób, które uczestniczyły w wyborze tego organu. Taką zasadę przewiduje ustawa o referendum lokalnym.

Według danych Krajowego Biura Wyborczego przytoczonych przez Radio Gdańsk, w wyborach wójta w 2024 roku wzięło udział 4498 osób. Oznacza to, że aby październikowe referendum było ważne, powinno zagłosować co najmniej 2699 mieszkańców.

To właśnie frekwencja może więc okazać się równie istotna jak proporcja głosów „za” i „przeciw”.

Co może wydarzyć się po referendum? Trzy scenariusze

1. Referendum będzie nieważne z powodu zbyt niskiej frekwencji

Jeżeli do urn pójdzie mniej niż wymagana liczba mieszkańców, referendum nie będzie ważne.

W takim przypadku Izabela Malinowska pozostanie wójtem, a Rada Gminy będzie działała w dotychczasowym składzie.

Formalnie sytuacja ustrojowa się więc nie zmieni, choć pozostanie problem polityczny – wójt i większość rady nadal będą musieli współpracować mimo bardzo wyraźnego konfliktu.

2. Referendum będzie ważne, a większość zagłosuje za odwołaniem wójt

Jeżeli wymagana frekwencja zostanie osiągnięta, a większość ważnych głosów zostanie oddana za odwołaniem Izabeli Malinowskiej, jej mandat wygaśnie przed końcem kadencji.

Przepisy przewidują w takim przypadku przeprowadzenie przedterminowych wyborów wójta. Do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybraną osobę funkcjonowanie organu wykonawczego odbywa się według zasad określonych w ustawie o samorządzie gminnym.

3. Referendum będzie ważne, ale mieszkańcy opowiedzą się przeciwko odwołaniu wójt

Ten wariant jest szczególnie interesujący.

Art. 67 ust. 3 ustawy o referendum lokalnym stanowi, że jeżeli w ważnym referendum zainicjowanym przez radę gminy z przyczyny innej niż nieudzielenie absolutorium więcej niż połowa ważnych głosów zostanie oddana przeciwko odwołaniu wójta, działalność rady gminy ulega zakończeniu z mocy prawa.

Ponieważ obecne referendum zostało zainicjowane w związku z dwukrotnym nieudzieleniem wójt wotum zaufania, a nie z powodu nieudzielenia absolutorium, literalne brzmienie przepisu oznacza, że taki skutek może mieć zastosowanie również w Trąbkach Wielkich.

Kwestia ta od lat jest przedmiotem dyskusji prawników, którzy zwracają uwagę na niespójność przepisów dotyczących referendum wynikającego z braku wotum zaufania. W literaturze prawniczej wskazuje się jednak, że przy obecnym brzmieniu art. 67 ust. 3 ważne referendum zakończone większością głosów przeciw odwołaniu wójta może prowadzić do zakończenia działalności rady.

W praktyce oznacza to, że październikowe głosowanie może stać się również swoistym plebiscytem dotyczącym konfliktu między oboma organami gminy.

Spór nie dotyczy już tylko jednej osoby

Historia ostatnich kilkunastu miesięcy pokazuje, że w Trąbkach Wielkich mamy do czynienia z czymś więcej niż pojedynczym sporem personalnym.

Z jednej strony większość Rady Gminy dwukrotnie odmówiła wójt wotum zaufania, a w 2026 roku również nie udzieliła jej absolutorium. Krytycy wskazują na problemy z komunikacją, współpracą z radą oraz tempo realizowania części inwestycji.

Z drugiej strony władze gminy wskazują na konieczność uporządkowania wieloletnich problemów, szczególnie w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, oraz podkreślają kontynuowanie inwestycji i ograniczanie zadłużenia. W raporcie o stanie gminy za 2025 rok Izabela Malinowska przekonywała, że podejmowane decyzje mają stworzyć podstawy do realizacji kolejnych przedsięwzięć w 2026 roku.

Ostateczna ocena tych argumentów będzie należała do mieszkańców.

Referendum Trąbki Wielkie – kiedy głosowanie?

Referendum odbędzie się:

18 października 2026 roku, w godz. 7.00–21.00.

Kampania referendalna zakończy się 16 października o północy. Do 18 września mają zostać podane do publicznej wiadomości informacje dotyczące numerów i granic obwodów oraz siedzib komisji referendalnych.

Mieszkańcy zdecydują, czy Izabela Malinowska powinna zostać odwołana z funkcji Wójta Gminy Trąbki Wielkie przed upływem obecnej kadencji.

Niezależnie od wyniku będzie to jedno z najważniejszych wydarzeń samorządowych ostatnich lat w powiecie gdańskim. Stawką jest bowiem nie tylko osoba sprawująca urząd wójta, ale także kierunek, w jakim przez kolejne lata będzie zarządzana Gmina Trąbki Wielkie.