W XXI wieku trudno znaleźć miejsce, które nie byłoby zanieczyszczone dźwiękiem. Rosnąca ingerencja człowieka w bliskie sąsiedztwo obszarów chronionych doprowadziła do bezpowrotnych zmian w środowisku naturalnym, a ich negatywne konsekwencje odczuwalne są także przez człowieka. Problem ten dostrzegła Fundacja Pruszczanie.pl, która otrzymała grant na przeprowadzenie nagrań dźwiękowych w ostatnim lesie łęgowym na Żuławach.

Co to jest las łęgowy i gdzie leży Las Mątawski?

Lasy łęgowe to obszary położone w sąsiedztwie wód płynących – głównie rzek, które w okresie wczesnej wiosny są podatne na wylewanie. Na zalewany teren nanoszone są wówczas żyzne osady, sprzyjające rozwojowi bogatej flory, woda zaś obmywa korzenie drzew, doprowadzając do ich odsłonięcia. Stąd ich charakterystyczny, dość nietypowy wygląd. Cechują się także występowaniem w przeważającej mierze drzew liściastych, takich jak: topola, wierzba, dąb, olcha oraz jesion.

Las Mątawski to nazwa rezerwatu przyrody, utworzonego w 2005 r. z połączenia dwóch rezerwatów Las Łęgowy nad Nogatem oraz Mątowy, znajdujących się w rozwidleniu Wisły i Nogatu w gminie Miłoradz w powiecie malborskim. Nieduży rezerwat jest pozostałością większego lasu, porastającego niegdyś okoliczne tereny Żuław, a wyciętego pod uprawy. Obecnie Las Mątawski oddzielony jest od rzek wałami przeciwpowodziowymi, przez co stopniowo traci swój pierwotny charakter, chociaż wciąż dysponuje wyjątkowymi walorami przyrodniczymi. Porastające las jesiony i dęby liczą sobie ponad 150 lat, natomiast wiek topól przekracza 180 lat. Jest to doskonałe siedlisko dla licznych ptaków chronionych oraz większych zwierząt leśnych, jak np. jeleni, saren i dzików.

 

 

 

O projekcie „Ekologia dźwięku. Ocalenie pejzażu dźwiękowego ostatniego lasu łęgowego na Żuławach”.

Dotykający nas problem suburbanizacji, czyli nadmiernego zasiedlania terenów podmiejskich, wpływa negatywnie zarówno na dziką przyrodę, jak i człowieka, który żyjąc w pośpiechu, miejskim zgiełku i nieustannym hałasie potrzebuje wyciszenia i bliższego kontaktu z naturą. Coraz trudniej jednak znaleźć ostoję ciszy, znajdującą się poza zasięgiem cywilizacji – bez przelatujących nad naszymi głowami samolotów lub dźwięków pochodzących z pracujących w oddali maszyn rolniczych. Nawet przez środek Lasu Mątawskiego przebiega droga gminna, choć w teorii nie jest jego częścią, co pozwala na poruszanie się tam pojazdów mimo zakazu obejmującego rezerwat.

Fundacja Pruszczanie.pl, dostrzegając problem zanieczyszczenia przyrody obcymi dźwiękami, postanowiła przeprowadzić nagrania terenowe w celu ocalenia pejzażu dźwiękowego, który powoli, lecz sukcesywnie zanika. Istnieje zatem realne zagrożenie, że przyszłe pokolenia nie będą znały czystego dźwięku natury. Projekt posiada walor edukacyjny, związany zarówno z ochroną środowiska, a także uwrażliwieniem społeczeństwa na kruchość dzikiej przyrody, narażonej na ciągłe oddziaływanie człowieka. Poprzez serię zdjęć oraz udostępnione nagranie dźwiękowe organizacja zamierza uświadomić odbiorcom, jakie bogactwo natury drzemie w niewielkim kompleksie leśnym na Żuławach. Realizowany projekt jest częścią większego przedsięwzięcia, dlatego w pierwszej kolejności trafi do odbiorców nagranie przeprowadzone wiosną. W kolejnych etapach planowane są kolejne, aby pokazać zmiany, jakie zachodzą w lesie wraz następującymi po sobie porami roku. Projekt realizowany jest dzięki wsparciu finansowemu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Projekt współfinansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach projektu edukacyjnego.